Hepatit Hastalığı Nedir?
Hepatit hastalıkları karaciğerde iltihap oluşumuna neden olan bir tür enfeksiyon hastalığıdır. Hepatit virüslerinin vücuda girmesi ile ortaya çıkan iltihaplanma ilerleyen dönemlerde karaciğerin fonksiyonlarını kaybetmesine yol açabilir. Siroz, karaciğer kanseri, karaciğer yetmezliği Hepatit virüslerinin yol açtığı riskli ve ölümcül hastalıklar olarak kabul edilir. Ancak her Hepatit hastasında hastalığın seyri kötü şekilde ilerlemez. Vakaların çoğunda erken evrede ilaç dahi kullanmadan iyileşme görmek mümkündür.
Viral Hepatit virüslerinin neden olduğu hastalık bulaşıcı olması nedeniyle toplumun bulaşma yolları ve korunma yöntemleri hakkında bilgilendirilmesi oldukça önemlidir. Virüsün tipine göre bulaşma, korunma ve tedavi yöntemleri değişebilmektedir.
Hepatit Çeşitleri Nelerdir?
Viral Hepatitler olarak kabul edilen Hepatit virüsü ailesinde A, B, C, D ve E virüsleri yer alır. En çabuk bulaşan ve yaygın olan Hepatit çeşitlerinin başında Hepatit A virüsü gelir. Bu virüs dışkı yoluyla da bulaşabildiği için özellikle kuyu suyu tüketimi olan az gelişmiş ülke ve şehirlerde sıklıkla görülür. Hepatit denince toplumda akla gelen ilk hastalık Hepatit B virüsü olur. Bunun nedeni Hepatit B virüsünün yaygın olarak cinsel yolla, kan yolu ile bulaşması ve toplum bilincinde yarattığı kaygıdır. Hepatit A ve B virüsü için Türkiye’de bebeklikten itibaren aşılama yapılır. Genellikle 2 doz şeklinde uygulanan aşı sayesinde Hepatit virüslerine karşı yüksek oranda koruma ve bağışıklık sağlanır.
Hepatit C virüsü için ayrıca üretilmiş bir aşı bulunmaz. Ancak tüm Hepatit türlerine karşı koruma için yine de Hepatit A ve B aşılarının uygulanması önerilir. Hepatit C virüsünün gerekli tedavi uygulanmadığı takdirde karaciğer enfeksiyonu, siroz ve karaciğer kanserine yol açması nedeniyle erken tanısı oldukça mühimdir. Hepatit D virüsü ise daha çok ilaç bağımlılarında ve mevcut Hepatit B enfeksiyonuna sahip olan bireylerde görülür. Hepatit virüsleri arasında en az karşılaşılan Hepatit E virüsü Hepatit A virüsü kadar kolay bulaşsa da daha çok az gelişmiş ve hijyenik bir ortamın bulunmadığı ülkelerde görülür.
Hepatit Hastalığı Nasıl Bulaşır?
Hepatit hastalıklarında virüsün türüne göre bulaşma yolları da farklılık gösterir. Hepatit A virüsü su, gıda gibi yollarla bulaşırken, Hepatit B virüsü kan, cinsel ilişki sırasında sıvı teması vb. yollarla geçer. Bu nedenle Hepatit hastalığının bulaşma yollarını tek bir şekilde açıklamak doğru değildir. Hepatit hastalıkları genel anlamda ele alındığında viral virüslerin yol açtığı bir hastalık olması nedeniyle kan ve vücut sıvılarının teması, denetimsiz kan ve organ nakli, steril olmayan ortamlarda yaşam, piercing, dövme yapımı sırasında temas ve doğum sırasında anneden bebeğe geçme gibi yollarla bulaşır.
Hepatit Belirtileri Nelerdir? / Tanısı Nasıl Konur? /Hepatit Testi Nasıl Yapılır?
Hepatit virüslerine bağlı enfeksiyonlarda her hastada farklı belirtiler görülebilir. Hepatit virüslerinin tipine ve enfeksiyonun evresine göre belirtiler değişebilir. Hepatit hastalıklarında görülen yaygın belirtiler gribal enfeksiyonda oluşan rahatsızlıklar ile oldukça benzer. Bu nedenle bazı vakalarda grip sanıldığı için Hepatit virüslerinin tespit edilmesinde gecikme yaşanabilir. Hepatit virüslerine bağlı enfeksiyonlarda en çok halsizlik, ateş, kusma, kas ağrıları, iştahsızlık ve ciltte sararma gibi yaygın belirtiler ortaya çıkar. Hepatit hastalıklarında en çok dikkat çeken sarılık belirtisi olduğu için en hızlı bu tepkime sayesinde Hepatit olduğu anlaşılır.
Hepatit virüslerine bağlı enfeksiyonların tanısı için Hepatit testi uygulanır. Hepatit türleri olan A, B, C, D ve E virüsleri için ayrı ayrı ve birlikte test yaptırılabilir. Bu testlerden çıkacak sonuç ile hastanın Hepatit virüslerinden herhangi biri ile enfekte olup olmadığı anlaşılır. Test sonuçlandıktan sonra pozitif çıkar ise tekrar teyit testi istenir ve sonuca göre doktor kontrolünde tedavi süreci başlatılır.
Hepatit Hastalığından Korunma Yöntemleri Nelerdir?
Hepatit hastalığından korunmak için öncelikle hastalığa neden olan virüslere karşı bağışıklık kazanmak ve bulaşma riskini en aza indirmek gerekir. Bunun için bulaşma yollarını bilmek oldukça önemlidir. Hepatit virüslerine karşı alınacak en iyi korunma yöntemi aşılanmadır. Hepatit A ve B virüslerinin aşısı Türkiye’de rutin ve zorunlu aşılar kapsamında yer alır. Yeni doğan bebeklerden yetişkinlere herkese uygulanabilen Hepatit A ve B aşıları sayesinde etkisi daha az olmakla birlikte diğer Hepatit türlerine karşı da bağışıklık oluşturulmaktadır. Hepatit C gibi henüz aşısı bulunmayan viral enfeksiyonlarda ise korunma yöntemlerini uygulamak oldukça önemlidir.
Hepatit hastalığından korunmak için aşılama dışında kişisel eşyaların şahsi kullanımına dikkat etmek, beden temizliğinde ve yaşam alanında hijyene önem vermek, piercing ve dövme gibi vücuda giren nesnelerle yapılan işlemlerde sterilize ortamları tercih etmek, tek seferlik enjeksiyon kullanmak gibi önlemler yer alır.
Hepatit Hastalığı Tedavi Yöntemleri
Hepatit hastalığında uygulanacak tedavi yöntemlerinin belirlenebilmesi için öncelikle hastanın vücudunda hangi tip Hepatit virüsünün bulunduğunun tespit edilmesi gerekir. Hepatit testi sayesinde kandaki Hepatit tipleri tarandıktan sonra negatif ya da pozitif şeklinde sonuçlanarak raporlanır. Testin sonucunun pozitif çıkması durumunda tekrardan kesin tanı için test uygulanabilir. İki testin de pozitif çıkması ile hastanın süreci alanında uzman bir doktor ile yürütmesi ve en kısa sürede tedaviye başlaması gerekir.
Hepatit hastalığına neden olan virüslerin yol açtığı enfeksiyonlar akut ve kronik olarak ikiye ayrılır. Burada uygulanacak tedavi de hastalığın hangi aşamada olduğu ile bağlantılıdır. Çoğu Hepatit hastasında ilaç dahi kullanmadan yalnızca sağlıklı beslenme ve dinlenme ile iyileşmeler görülür. Ancak Hepatit B ve C başta olmak üzere ilerleyen seviyelerde siroz, karaciğer kanseri ve karaciğer yetmezliği gibi riskli hastalıklara neden olan Hepatit virüslerinde ilaç tedavisi gerekebilir. Bu nedenle Hepatit hastalıklarında uygulanacak en uygun tedavi yöntemi alanında uzman bir doktor tarafından belirlenmelidir.